الملا فتح الله الكاشاني

199

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

مثل در اين كلام زايد است مثل مثلك لا يفعل كذا چه بدلايل عقليه و سمعيه او را مثلى نيست تا نفى چيزى كند كه مانند مثل او باشد پس ليس كمثله شىء در معنى ليس كاللّه باشد و گويند كه مثل بمعنى صفتست و معنى آنست كه نيست مانند صفت او صفتى زيرا كه جميع صفات نظر بصفات او سبحانه ناقص‌اند پس مانند صفات او نباشند وَ هُوَ السَّمِيعُ و اوست شنوا مر جميع آنچه شنيده ميگردد الْبَصِيرُ بينا بهر چه ديده مىشود . لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مر اوراست خزاين آسمانها و زمينها يعنى خزاين ارزاق سماوى كه بارانست و گنجهاى ارزاق زمين كه نباتاتست در قبضهء اقتدار اوست يَبْسُطُ الرِّزْقَ گشاده گرداند روزى را لِمَنْ يَشاءُ براى هر كه خواهد و بر وفق مصلحة وَ يَقْدِرُ و تنگ ميسازد بر هر كه اراده مىكند بر طبق حكمة إِنَّهُ بدرستى كه او سبحانه بِكُلِّ شَيْءٍ به همه چيزها از دقايق استحقاق و قبض و بسط ارزاق عَلِيمٌ داناست بر وجه استحقاق انزال ارزاق مىكند و بعد از تعداد نعمة دنيويه بيان نعمت اسلام مىكند و ميگويد . شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ بيان كرد و روشن ساخت حق تعالى از براى شما از دينى كه به آن متمسك شويد و راه يابيد ما وَصَّى بِهِ آنچه فرموده بود به آن نُوحاً نوح پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ و آن چيزى كه وحى كرده بوديم بسوى تو وَ ما وَصَّيْنا بِهِ و آنچه امر كرده بوديم به آن إِبْراهِيمَ وَ مُوسى وَ عِيسى اين سه پيغمبر را از اصول دين يعنى خدا هويدا ساخت از براى اصول دين كه مشتركست ميان دين نوح و محمد و آنانى كه در ميان آنها واقع شده‌اند از ارباب شرايع و آن توحيد است و تصديق بجميع رسولان و بكتب ايشان و بروز آخرت و مضمون آن وصيت أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ آنست كه اقامة كنيد و بپاى داريد دين را كه كه ايمان است به آنچه تصديق آن واجب شود از اصول دينيه وَ لا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ و متفرق و پراكنده مشويد يعنى اختلاف مكنيد در اصول دين اما فروع شرايع مختلف است بجهة اختلاف ازمنه و و مصالح كقوله تعالى لكل جعلنا منكم شرعة و منهاجا كَبُرَ بزرگست و دشوار و گران عَلَى الْمُشْرِكِينَ بر مشركان ما تَدْعُوهُمْ آنچه ميخوانى ايشان را إِلَيْهِ بسوى آن از توحيد و اخلاص و نفى شرك اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ خداى تعالى دور گرداند بسوى آنچه تو ميخوانى ايشانرا از دين اسلام مَنْ يَشاءُ هر كرا ميخواهد از آنكسانى كه مطيع و منقادند يا برميانگيزد براى رسالت